Për publikun shqiptar, emri i Blerta Basholli mund të mos jetë ende aq i njohur sa ai i figurave të muzikës apo televizionit. Por në botën e kinemasë europiane, regjisorja nga Kosova prej vitesh po ndërton gradualisht një nga rrugëtimet më interesante të autorësisë shqiptare në arenën ndërkombëtare.
Këtë vit, ajo rikthehet në Cannes Film Festival me filmin e saj më të ri artistik, ‘Dua’, i prezantuar në La Semaine de la Critique (Critics’ Week), një nga seksionet më të rëndësishme të festivalit për regjisorët autorë dhe zërat e rinj të kinemasë botërore. Premiera botërore e filmit u prit me entuziazëm nga publiku në Cannes, ndërsa vetë Basholli e përshkroi momentin si ‘një natë të paharrueshme për gjithë ekipin e filmit’.
Me skenar dhe regji nga Blerta Basholli, ‘Dua’ është prodhuar nga Valon Bajgora, Yll Uka dhe Agon Uka, ndërsa në qendër të historisë qëndron aktorja e re Pinea Matoshi në rolin e Duas, përkrah emrave si Yllka Gashi dhe Kushtrim Hoxha.
‘Dua’ zhvillohet në Prishtinën e fundviteve ’90, në prag të luftës në Kosovë, dhe ndjek historinë e një vajze 13-vjeçare që përpiqet të kuptojë veten, trupin dhe botën përreth në një realitet ku tensioni etnik dhe frika po bëhen pjesë e përditshmërisë. Filmi trajton adoleshencën, identitetin dhe dhunën përmes një perspektive intime dhe shumë personale, larg mënyrës tradicionale si janë treguar zakonisht historitë e luftës në rajon.
Ky është filmi i dytë artistik i Bashollit pas suksesit ndërkombëtar të ‘Hive’ (‘Zgjoi’), filmi që në vitin 2021 fitoi tre çmimet kryesore në Sundance Film Festival dhe e bëri atë një nga emrat më të komentuar të kinemasë së re në Ballkan. ‘Hive’, i frymëzuar nga historia reale e grave të Krushës, solli vëmendje ndërkombëtare jo vetëm për Bashollin, por edhe për vetë kinemanë kosovare.
Me ‘Dua’, regjisorja duket se lëviz drejt një historie edhe më personale. Filmi është frymëzuar pjesërisht nga përjetimet e saj si adoleshente në Prishtinën e asaj kohe dhe fokusohet më shumë te mënyra si lufta ndikon jetën e përditshme, marrëdhëniet dhe vetë procesin e rritjes.
Kritika ndërkombëtare është ndalur veçanërisht te mënyra intime me të cilën Basholli ndërton atmosferën e filmit. Kamera qëndron vazhdimisht pranë personazhit kryesor, ndërsa tensioni i luftës nuk projektohet përmes skenave dramatike, por përmes heshtjes, zhurmave dhe frikës që hyn gradualisht në jetën e personazheve.
Prania e saj në Cannes ka edhe një simbolikë më të madhe për kinemanë shqiptare dhe kosovare. Nga një industri e vogël filmi në Ballkan, Blerta Basholli po arrin gradualisht të krijojë një identitet të vetin në festivalet më të rëndësishme ndërkombëtare, duke u kthyer në një nga autoret më interesante të rajonit në vitet e fundit.
— THELB,
