Ka një moment të vitit kur Lido di Venezia ndryshon ritëm. Qyteti i kanaleve, pallateve dhe gondolave mbetet aty, por për disa ditë vëmendja zhvendoset në një ishull tjetër të Venecias, ku kinemaja ndërkombëtare mbërrin me filmat e rinj, regjisorët, aktorët dhe gjithë spektaklin që e shoqëron një prej festivaleve më të rëndësishme të filmit në botë.
Më 2 shtator nis edicioni i 83-të i Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Venecia. Festivali do të zhvillohet deri më 12 shtator në Lido di Venezia, nën drejtimin artistik të Alberto Barbera-s.
Venecia është festivali më i vjetër ndër festivalet kryesore ndërkombëtare të filmit dhe një prej atyre që kanë fituar një rol të veçantë edhe përtej vetë kinemasë. Çdo vit, Lido bëhet një pikë takimi mes autorëve, industrisë së filmit, kritikës, fotografëve dhe yjeve të Hollywood-it. Por rëndësia e festivalit nuk qëndron vetëm te emrat që mbërrijnë në tapetin e kuq. Venecia është gjithashtu një nga vendet ku fillojnë të formohen pritshmëritë për sezonin e çmimeve, përfshirë garën drejt Oscar-it.
Edicioni i këtij viti hapet më 2 shtator me Ink, filmin e ri të Danny Boyle, me Jack O’Connell, Guy Pearce dhe Claire Foy. Filmi, që do të shfaqet premierë botërore në Sala Grande, rikthehet në vitin 1969 dhe në historinë e Rupert Murdoch dhe Larry Lamb, në momentin kur gazeta The Sun po merrte formën që do ta kthente në një nga gazetat më të shitura në botë.
Por ceremonia e hapjes do të ketë edhe një tjetër protagonist të madh. George Clooney do të marrë Luanin e Artë për Arritje në Karrierë, ndërsa aktorja Laura Dern do të mbajë fjalimin e nderimit për të gjatë ceremonisë së hapjes më 2 shtator. Clooney, i cili ka qenë në Venecia shumë herë gjatë karrierës së tij, nderohet këtë herë për një rrugëtim që e ka parë të kalojë nga aktori te regjisori dhe producenti.
Ai nuk do të jetë i vetmi emër i madh që do të marrë një Luan të Artë. Edicioni i 83-të do të nderojë gjithashtu aktoren Ellen Burstyn me Luanin e Artë për Arritje në Karrierë.
Nëse Venecia është një nga vendet ku kinemaja matet me çmimet që mund të vijnë disa muaj më vonë, programi i këtij viti ofron mjaft arsye për të filluar të flitet që tani. Në konkurrencë janë filma nga autorë të njohur dhe emra që rikthehen në Lido me projekte të reja, ndërsa përtej konkursit zyrtar festivali shtrihet në një program të gjerë që përfshin dokumentarë, klasikë, filma jashtë konkurrimit dhe seksione të tjera. La Biennale publikoi programin e plotë zyrtar më 29 gusht.
Një nga filmat që pritet të tërheqë vëmendjen është Bunker, thrilleri dramatik i Florian Zeller, me Penélope Cruz dhe Javier Bardem në rolet kryesore. Filmi nis nga historia e një arkitekti që pranon të ndërtojë një bunker për një miliarder të teknologjisë dhe nga mënyra se si ky projekt fillon të vërë në pikëpyetje martesën e tij. Bunker do të shfaqet në konkurs më 8 shtator.
Një tjetër film që ka tërhequr vëmendjen që përpara festivalit është Primetime, debutimi artistik i Lance Oppenheim, me Robert Pattinson në rolin kryesor. Pattinson interpreton gazetarin televiziv Chris Hansen dhe filmi hyn në konkursin Venezia 83 më 5 shtator.
Edhe kinemaja italiane do të ketë një moment të veçantë. Luca Guadagnino rikthehet në Venecia me JOIE DE VIVRE, një vepër dokumentare në dy pjesë kushtuar Bernardo Bertolucci-t, një prej autorëve më të rëndësishëm të kinemasë italiane të shekullit XX. Guadagnino e përshkruan projektin si një letër dashurie për Bertolucci-n, duke e parë kinemanë, artin dhe jetën e tij përmes dëshmive dhe reflektimeve të figurave të tjera të kinemasë. Dy pjesët kanë një kohëzgjatje prej më shumë se shtatë orësh në total dhe do të shfaqen në programin Venice Open.
Në qendër të festivalit do të jetë edhe Maggie Gyllenhaal. Aktorja, regjisore, skenariste dhe producente amerikane do të drejtojë jurinë ndërkombëtare të konkursit Venezia 83, e cila do të vendosë për Luanin e Artë dhe çmimet e tjera kryesore më 12 shtator. Gyllenhaal vjen në këtë rol pas suksesit të The Lost Daughter, që fitoi çmimin për skenarin më të mirë në Venecia në vitin 2021, dhe pas filmit të saj të ri The Bride!.
Juria e këtij viti është gjithashtu ndërkombëtare në përbërjen e saj, me regjisorë dhe figura të kulturës nga vende të ndryshme: Kaouther Ben Hania nga Tunizia, artisti dhe kompozitori Daniel Blumberg, profesori italian Francesco Casetti, regjisori francez Xavier Giannoli, regjisorja afgane Shahrbanoo Sadat dhe regjisori e producenti nga Hong Kongu Johnnie To.
Por përtej filmave dhe yjeve, Venecia ka edhe një histori tjetër që e bën këtë festival të veçantë: marrëdhënien e tij me vetë vendin ku zhvillohet. Kur mendojmë për Venecian, zakonisht imagjinojmë Piazza San Marco-n, Rialton dhe kanalet e qytetit historik. Festivali, megjithatë, zhvillohet në Lido, ishulli i gjatë që shtrihet përballë lagunës. Për disa ditë, hotelet, moli, varkat dhe rrugët e Lidos bëhen pjesë e të njëjtit spektakël.
Është pikërisht këtu ku yjet mbërrijnë me varka private, fotografët presin në mol, makinat kalojnë drejt tapetit të kuq dhe një qytet bregdetar shndërrohet përkohësisht në qendër të industrisë ndërkombëtare të filmit. Hotel Excelsior, përballë Palazzo del Cinema, është një prej pikave tradicionale të këtij rituali. Dhe ndryshe nga qendra historike e Venecias, në Lido lejohen edhe automjetet, duke i dhënë festivalit një ritëm krejt tjetër.
Por Venecia e vitit 2026 nuk vjen vetëm me tapetin e kuq. Edicioni i këtij viti ka edhe disa çështje që e bëjnë më të gjerë bisedën rreth festivalit: nga mënyra se si filmat hyjnë në garën për Oscar-in, te përfaqësimi i grave në konkurrencën kryesore dhe debatet që shoqërojnë disa prej filmave të përzgjedhur.
Në konkursin Venezia 83, vetëm një nga 21 filmat është drejtuar nga një grua: Woman Unknown e regjisores daneze May el-Toukhy. Filmi do të shfaqet më 6 shtator.
Kontrasti është veçanërisht interesant këtë vit, në krye të jurisë është një grua që ka kaluar nga aktrimi te regjisura dhe autorësia, ndërsa prania e grave pas kamerës në konkursin kryesor mbetet ende shumë e kufizuar.
Në një festival ku programi është aq i gjerë sa mund të jetë e vështirë të kuptosh se ku duhet të përqendrohet vëmendja, THELB ka zgjedhur pesë figura që përfaqësojnë disa prej historive më interesante të këtij edicioni.
George Clooney vjen në Venecia për të marrë Luanin e Artë për Arritje në Karrierë, një vlerësim që përmbledh një karrierë të kaluar nga aktrimi te regjisura dhe produksioni.
Maggie Gyllenhaal merr drejtimin e Jurisë së Konkursit. Pas një karriere të gjatë si aktore dhe një kalimi të suksesshëm pas kamerës me The Lost Daughter, ajo këtë herë do të jetë në qendër të vendimmarrjes artistike të festivalit.
Luca Guadagnino sjell në Venecia një projekt të pazakontë për nga përmasa dhe ambicia: JOIE DE VIVRE, një portret në dy pjesë i Bernardo Bertolucci-t dhe një reflektim mbi një epokë të kinemasë italiane që vazhdon të ndikojë brezat pas saj.
Penélope Cruz rikthehet në Lido përkrah Javier Bardem në Bunker të Florian Zeller, një thriller që vendos një marrëdhënie në qendër të frikërave dhe pasigurive të një bote gjithnjë e më të paparashikueshme.
Ndërsa Robert Pattinson vazhdon të ndërtojë një karrierë larg rrugës së zakonshme të një ylli të Hollywood-it, duke zgjedhur bashkëpunime me disa prej regjisorëve më interesantë të kinemasë bashkëkohore. Në Venecia ai vjen me Primetime, debutimin artistik të Lance Oppenheim, ku interpreton gazetarin televiziv Chris Hansen.
Pesë emra, pesë histori dhe pesë mënyra për të parë një festival që, edhe pas më shumë se nëntë dekadash histori, vazhdon të jetë një nga vendet ku kinemaja nuk shfaqet vetëm në ekran, por fillon të formësojë edhe bisedën që do ta ndjekë atë për muajt në vazhdim.
Më 2 shtator, Venecia hap siparin. Deri më 12 shtator, Lido do të jetë sërish vendi ku filmi, autorësia, yjet, moda, imazhi dhe industria takohen në të njëjtën skenë. Si çdo vit, pyetja nuk është vetëm se cili film do të fitojë Luanin e Artë, por edhe cilët prej tyre do të vazhdojnë rrugën përtej Venecias?
-THELB,
